Hàng hóa bị ướt rõ mồn một. Ai ở cảng dỡ hàng cũng có thể nhìn thấy. Ảnh đã chụp, biên bản giám định chung đã lập ngay lập tức.
Thế nhưng, nhiều tháng sau, chủ hàng vẫn bị bác đơn khiếu nại. Không phải vì thiệt hại bị phủ nhận, mà vì không ai chứng minh được về mặt kỹ thuật và pháp lý: Nó xảy ra như thế nào, vào thời điểm nào, và ai chịu trách nhiệm?
Trong tranh chấp tổn thất hàng hải, thiệt hại nhìn thấy bằng mắt thường hiếm khi quyết định được kết quả. Điều cốt lõi là tổn thất đó có được bảo vệ bởi những chứng cứ vững chắc về kỹ thuật, được xác minh khách quan và có đủ năng lực pháp lý để chịu được sự soi xét kỹ lưỡng lâu dài sau khi con tàu đã rời cảng hay không.
Biến những quan sát tại hiện trường thành hệ thống chứng cứ có khả năng bảo vệ một khiếu nại chính là giá trị cốt lõi của công tác giám định.thông qua 4 nguyên tắc sau:
1. Mỗi Quan Sát Đều Cần Một Bối Cảnh Kỹ Thuật
Một pallet hàng bị ướt hay một mái container bị móp méo chỉ là điểm khởi đầu của một cuộc điều tra. Bản thân một triệu chứng bề nổi không nói lên điều gì.
Giám định viên chuyên nghiệp không chỉ ghi nhận thiệt hại; họ tái dựng lại toàn bộ quá trình vận hành xung quanh nó bằng cách đặt câu hỏi:
- Vị trí & Vật lý: Hàng xếp ở đâu? Hàng liền kề có bị tình trạng tương tự không?
- Cấu trúc: Container hoặc nắp hầm hàng (hatch covers) có đảm bảo độ kín thời tiết (weather-tight) suốt chuyến đi?
- Xếp dỡ: Thao tác tại cảng hay trước khi xếp xuống tàu có phải là tác nhân?
Một bức ảnh chụp cận cảnh chỉ ghi lại triệu chứng. Bối cảnh kỹ thuật xung quanh mới giải thích được nguyên nhân gốc rễ. Thiếu đi bối cảnh đó, ngay cả bức ảnh rõ ràng nhất cũng dễ dàng bị các bên đối lập diễn dịch theo hướng có lợi cho họ.
2. Chứng Cứ Phải Được Xác Kiểm Chứng Khách Quan
Một trong những sai lầm đắt giá nhất là mặc định rằng giải thích có vẻ hiển nhiên nhất chính là giải thích đúng.
Hàng bị ướt không đồng nghĩa với việc tàu bị rò rỉ nước biển. Độ ẩm hoàn toàn có thể là hệ quả của mưa lúc làm hàng, hiện tượng đổ mồ hôi hàng do thay đổi nhiệt độ đột ngột, hoặc tổn thất có sẵn trước khi ký Vận đơn sạch (Clean Bill of Lading). Do đó, cuộc điều tra phải dịch chuyển từ quan sát trực giác sang kiểm chứng kỹ thuật:
- Hàng bị ướt: Dùng Thử nghiệm Bạc Nitrat (Silver Nitrate Test) để phân định rạch ròi giữa nước ngọt (mưa/mồ hôi) và nước biển (nhiễm mặn).
- Thép bị rỉ sét: Phân tích Nhật ký thông gió của tàu (Ventilation Logs) và tính toán điểm sương (dew point) để xác định tích tụ hơi nước có thể phòng ngừa được hay không.
- Hàng bị đổ vỡ: Đánh giá Tính toán chằng buộc (Lashing Calculations) theo quy chuẩn quốc tế như IMO CSS Code hoặc CTU Code.
Mục đích của việc xác minh kỹ thuật là tìm ra sự thật duy nhất được chứng minh bởi các dữ kiện kỹ thuật và bằng chứng hiện trường.
- Chứng Cứ Mạnh Nhất Là Chứng Cứ Loại Trừ
Giám định viên kỳ cựu không bước vào hiện trường với tư duy định kiến. Họ áp dụng phương pháp loại trừ—xây dựng nhiều giả thuyết và thách thức từng giả thuyết một bằng dữ kiện kỹ thuật.
Hãy xem xét một lô hàng thép cuộn bị rỉ sét bề mặt sau khi dỡ:
- Nếu nhật ký thời tiết cho thấy nhiệt độ môi trường giảm đột ngột và tàu thiếu nhật ký thông gió. Nguyên nhân do hiện tượng đổ mồ hôi hàng vì quản lý thông gió kém.
- Ngược lại, nếu thử nghiệm siêu âm (UST) phát hiện gioăng cao su nắp hầm hàng bị biến dạng sau bão. Trách nhiệm thuộc về khả năng không thể đi biển của tàu (unseaworthiness).
Tình trạng rỉ sét nhìn bằng mắt thường hoàn toàn giống nhau, nhưng kết luận pháp lý lại đảo chiều 180 độ. Đó là lý do tại sao các giám định viên hàng đầu dành nhiều tâm sức để loại bỏ các giải thích sai lệch cũng như chứng minh nguyên nhân cốt lõi.
4. Chứng Cứ Vật Lý Có Tuổi Thọ Rất Ngắn
Không giống như hợp đồng văn bản, chứng cứ vật lý không chờ đợi ai. Hàng hóa được dỡ xuống, chuyển kho hoặc được làm sạch. Nước bốc hơi. Thuyền viên thay ca và nhân chứng rời đi. Mỗi giờ trôi qua đều bào mòn cơ hội thu thập bằng chứng nguyên vẹn.
Sức nặng của một hồ sơ khiếu nại hầu như luôn được định đoạt ngay tại hiện trường trong những giờ đầu tiên, rất lâu trước khi các công ty bảo hiểm hay luật sư mở hồ sơ. Trách nhiệm của giám định viên là đóng băng và lưu trữ các sự thật ngắn ngủi đó vào một một báo cáo đủ sức bảo vệ kết luận của mình nhiều tháng hoặc nhiều năm sau.
Lời Kết
Một báo cáo giám định không nên yêu cầu người đọc tin vào kết luận của mình.
Một báo cáo tốt phải trình bày những chứng cứ khiến các kết luận đó trở nên khó có thể bác bỏ.
Đó là tiêu chuẩn mà VM Control theo đuổi trong mọi nhiệm vụ giám định.
Bởi trong lĩnh vực giám định hàng hải, quan sát chỉ khởi đầu cho một cuộc điều tra.
MỌI CỬA NGÕ – MỘT TỐC ĐỘ 🚛
⚓ Các cảng TP.HCM ➔ Bà Rịa- Vũng Tàu ➔ Cái Mép ➔ Quy Nhơn ➔ Đà Nẵng ➔ Hải Phòng.
4 giờ có mặt – 12 giờ hoàn thành – 24 giờ phát hành chứng thư
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁM ĐỊNH HÀNG HẢI VIỆT – VM CONTROL
📍 Địa chỉ: 1831/10/9, Đường Huỳnh Tấn Phát, Khu phố 2, Xã Nhà Bè, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
📞 Hotline: +84 981 600 440 / +84 918 114 742
🌐 Website: www.vietmarinecontrol.com.vn
📧 Email: survey@vietmarinecontrol.com.vn
🔵 Linkedin: www.linkedin.com/in/vm-control-234252386