Đủ số lượng không có nghĩa là đã giao đúng hàng
Trong các tranh chấp hàng hóa (cargo claims), một trong những kết luận dễ được đưa ra nhất thường bắt đầu từ một hiện trạng tưởng như rất đơn giản:
- Số lượng kiện hàng nhận được phù hợp với vận đơn (Bill of Lading).
- Seal container còn nguyên vẹn.
- Số lượng hàng hóa đầy đủ.
Tuy nhiên, khi mở kiện và kiểm tra, người nhận phát hiện chủng loại, quy cách, model hoặc mã hàng thực tế không phù hợp với hàng hóa đã đặt mua. Kết luận đầu tiên thường là: “Hàng chắc chắn đã bị tráo trong quá trình vận chuyển.”
Kết luận đó có thể đúng. Nhưng bản thân hiện trạng hàng hóa không đủ để chứng minh điều đó.
Góc nhìn từ VM Control: Trong giám định hàng hải, việc nhận đủ số lượng nhưng sai chủng loại chỉ xác lập một thực tế: Hàng hóa thực tế được nhận không phù hợp với hàng hóa được mô tả trong các chứng từ thương mại hoặc chứng từ vận chuyển liên quan. Điều đó, tự nó, chưa cho biết sự sai khác phát sinh khi nào, bắt đầu từ đâu, hay bên nào có thể phải chịu trách nhiệm. Đây là một sự khác biệt có ý nghĩa quyết định.
🔍 Một Hiện Trạng. Nhiều Nguyên Nhân Có Thể Xảy Ra.
Hãy xem xét một container được giao đến người nhận với đầy đủ 200 kiện hàng. Số lượng phù hợp với vận đơn. Tuy nhiên, quá trình kiểm tra cho thấy một số thùng chứa sản phẩm có mã hàng khác với mã được nêu trong đơn đặt hàng.
Tại thời điểm đó, giám định viên đã xác định được một sự sai khác. Nhưng nguyên nhân vẫn chưa được xác định. Sự sai khác có thể bắt nguồn từ:
- Nhà máy đóng nhầm hàng trong quá trình sản xuất hoặc đóng gói;
- Hai lô hàng bị nhầm lẫn tại kho;
- Nhãn hoặc mã sản phẩm được dán sai;
- Packing List hoặc Commercial Invoice ghi sai thông tin;
- Hàng hóa bị giao nhầm trong chuỗi logistics;
- Hoặc hàng thực sự bị thay thế sau khi được bàn giao.
Trong mỗi kịch bản, hiện trạng cuối cùng có thể hoàn toàn giống nhau. Nhưng hậu quả thương mại thì không.
📋 Cuộc Điều Tra Phải Đi Theo Chuỗi Bằng Chứng
Một cuộc giám định hàng hóa không nên dừng lại ở việc xác nhận rằng hàng hóa “bị sai”. Câu hỏi quan trọng hơn là: Sự sai khác giữa hàng thực tế và hàng được yêu cầu xuất hiện lần đầu tiên vào thời điểm nào?
Để trả lời câu hỏi đó, giám định viên cần tái dựng chuỗi bằng chứng liên quan (Chain of Evidence). Các nội dung có thể bao gồm:
- Mã sản phẩm, model, part number hoặc serial number;
- Ký mã hiệu trên kiện hàng và pallet;
- Packing List và Commercial Invoice;
- Hồ sơ đóng gói tại nhà máy và kho;
- Hình ảnh hoặc video trong quá trình đóng container (stuffing);
- Hồ sơ bàn giao hàng hóa;
- Tình trạng container và seal tại từng giai đoạn liên quan;
- Hồ sơ thể hiện ai là bên quản lý hàng hóa và tại thời điểm nào.
Mục tiêu không chỉ là chứng minh rằng có một sự sai khác tồn tại. Mục tiêu là xác định thời điểm sớm nhất mà sự sai khác đó có thể được chứng minh. Và trong nhiều trường hợp, đó chính là nơi lập trường thương mại của các bên bắt đầu thay đổi.
💡 Một Chi Tiết Nhỏ Có Thể Thay Đổi Toàn Bộ Vụ Việc
Trong một vụ giám định thực tế, người nhận cho rằng một phần hàng hóa đã bị thay thế trong quá trình vận chuyển vì mã sản phẩm thực tế tại nơi nhận không phù hợp với đơn đặt hàng. Tuy nhiên, các bằng chứng thu thập được cho thấy:
- Seal container còn nguyên vẹn khi đến nơi; không có dấu hiệu cạy phá hoặc tiếp cận trái phép;
- Hình ảnh chụp trong quá trình đóng container thể hiện các mã sản phẩm giống với mã được phát hiện khi mở container tại nơi nhận;
- Hồ sơ của nhà máy xác nhận một số pallet đã bị dán nhãn sai trước khi được xếp hàng.
Hàng hóa thực tế đúng là không phù hợp với đơn đặt hàng. Nhưng các bằng chứng không ủng hộ kết luận rằng hàng hóa đã bị thay thế trong quá trình vận chuyển. Sự sai khác đã tồn tại trước khi hàng được bàn giao cho người chuyên chở.
Hiện trạng được ghi nhận là đúng. Nhưng kết luận ban đầu lại không đúng.
🎯 Câu Hỏi Thực Sự Không Phải Là: “Hàng Có Sai Hay Không?”
Hai lô hàng có thể cùng đến nơi với một hiện trạng giống hệt nhau: số lượng đầy đủ nhưng sai chủng loại. Tuy nhiên, nguyên nhân thực tế có thể hoàn toàn khác nhau. Một lô có thể liên quan đến: Lỗi sản xuất, lỗi dán nhãn, sai lệch chứng từ, nhầm lẫn tại kho, hoặc một vụ thay thế hàng hóa thực sự trong chuỗi logistics.
Hiện trạng vật lý tại nơi nhận có thể giống nhau. Nhưng vị thế bằng chứng thì không. Và trách nhiệm tiềm tàng của các bên cũng không giống nhau.
📌 Kết Luận
Đúng số lượng không chứng minh rằng hàng hóa được giao là đúng. Nhưng hàng sai chủng loại cũng không tự động chứng minh rằng hàng hóa đã bị tráo trong quá trình vận chuyển. Nó chỉ chứng minh rằng tồn tại một sự sai khác giữa hàng hóa thực tế được nhận và hàng hóa được mô tả trên chứng từ.
Vì vậy, vai trò của giám định viên hàng hải không chỉ là ghi nhận hiện trạng cuối cùng. Mà là xác định:
- Điều gì đã khác?
- Sự khác biệt bắt đầu xuất hiện từ khi nào?
- Nó bắt nguồn từ đâu?
- Bằng chứng nào chứng minh cho kết luận đó?
Trong các tranh chấp hàng hóa, hiện trạng cuối cùng thường chỉ là điểm bắt đầu. Lập trường thương mại được xây dựng bằng cách tái dựng chuỗi bằng chứng đứng phía sau hiện trạng đó.
MỌI CỬA NGÕ – MỘT TỐC ĐỘ 🚛
⚓ Các cảng TP.HCM ➔ Bà Rịa- Vũng Tàu ➔ Cái Mép ➔ Quy Nhơn ➔ Đà Nẵng ➔ Hải Phòng.
4 giờ có mặt – 12 giờ hoàn thành – 24 giờ phát hành chứng thư
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁM ĐỊNH HÀNG HẢI VIỆT – VM CONTROL
📍 Địa chỉ: 1831/10/9, Đường Huỳnh Tấn Phát, Khu phố 2, Xã Nhà Bè, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
📞 Hotline: +84 981 600 440 / +84 918 114 742
🌐 Website: www.vietmarinecontrol.com.vn
📧 Email: survey@vietmarinecontrol.com.vn
🔵 Linkedin: www.linkedin.com/in/vm-control-234252386